Btdyt

Krzysztof Ludwik Birkenmajer
Data i miejsce urodzenia	6 października 1929 Warszawa
Data i miejsce śmierci	23 lutego 2019 Kraków
Profesor nauk technicznych
Specjalność: stratygrafia, tektonika
Alma Mater	Uniwersytet Jagielloński, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie
Doktorat	1957
Profesura	1973
Polska Akademia Nauk / Umiejętności
Status PAN	członek rzeczywisty
Status PAU	członek krajowy czynny
Funkcja Jednostka PAN	Przewodniczący honorowy Komitet Badań Polarnych
Praca naukowa
Instytut	Nauk Geologicznych PAN
Odznaczenia
Cytaty w Wikicytatach

Krzysztof Ludwik Birkenmajer^[1][2] (ur. 6 października 1929 w Warszawie, zm. 23 lutego 2019 w Krakowie) – polski geolog^[1], speleolog^[3] i polarnik^[2]. Profesor nauk technicznych o specjalności stratygrafia, tektonika^[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Józefa Birkenmajera, polskiego slawisty, historyka literatury i krytyka literackiego oraz Marii Jętkiewiczówny^{[potrzebny przypis]}. Pochodził z Warszawy, po upadku powstania warszawskiego zamieszkał w Krakowie^[4].

Studiował na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym UJ (ukończone w 1950^[1]) i na Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (ukończone w 1954^[1]). Od 1954 r. do emerytury pracował w Zakładzie (przekształconym w Instytut) Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk w Krakowie^[4]. W 1956 obronił doktorat^[2] na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Większość swojej kariery spędził w Instytucie Nauk Geologicznych PAN w Krakowie. W 1959 uzyskał habilitację^[2], a w 1967 został profesorem^[1].

W latach 1951–1952 uczestniczył w wyprawach odkrywczych do jaskiń tatrzańskich: Jaskini Miętusiej, Szczeliny Chochołowskiej, Jaskini za Siedmiu Progami i in. W tych samych i następnych latach badał jaskinie w Pieninach i w pienińskim pasie skałkowym. W 1952 został członkiem Klubu Grotołazów^[3]. Od 1956 badał geologię Spitsbergenu, jako uczestnik trzynastu ekspedycji badawczych^[2] i współorganizator polskiej bazy naukowej w fiordzie Hornsund. Uczestniczył w dwóch wyprawach geologicznych na Grenlandię^[2] w 1971 i 1976 roku. Od 1977 brał udział w siedmiu ekspedycjach na Antarktydę Zachodnią^[2]. Łącznie na Spitsbergen, Antarktydę i Grenlandię podróżował jako uczestnik 23 wypraw naukowych, odkrył i opisał liczne formacje, z czego tylko na Antarktydzie wprowadził ponad 200 nazw geograficznych związanych z Polską. Jego imieniem nazwano ok. 10 nowych kopalnych rodzajów i gatunków^[4].

Opublikował około 500 prac geologicznych^[4]. Do głównych tematów badawczych należały badania pienińskiego pasa skałkowego i badania geologiczne obszarów polarnych^[2], geologia Karpat, Dolnego Śląska, Wschodnich Alp, Spitsbergenu, Grenlandii i Antarktyki^[4]. Jest współautorem szeregu opracowań wieku kenozoicznych andezytów i bazaltów Polski.

Był sekretarzem Międzynarodowego Komitetu Badań Antarktyki^[2] (1992–1996).

Od 1989 był członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk i członkiem czynnym Polskiej Akademii Umiejętności.

Od 1997 był honorowym członkiem Akademii Rumuńskiej^[5] oraz członkiem Polskiego Towarzystwa Geologicznego^[6].

Należał do grona członków-założycieli Klubu Polarnego Polskiego Towarzystwa Geograficznego (1974). W 2013 roku został wyróżniony godnością członka honorowego Polskiego Towarzystwa Geograficznego.

Zmarł 23 lutego 2019 roku^[4].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

• Pod znakiem białego niedźwiedzia. Wydawnictwa Nasza Księgarnia, Warszawa, 1961
• Polarne drogi i bezdroża. Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa, 1975
• Lodospady szmaragdowe. Wydawnictwo Literackie, Kraków-Wrocław, 1987

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

• Magdalena Bajer, Birkenmajerowie. Forum Akademickie nr 9, 1999
• http://www.arctowski.pl/?act=k22 – lista uczestników wypraw do stacji Arctowskiego
• Sprawy Nauki, 11, 2005. Lista i biogramy nagrodzonych przez prezesa rady ministrów [1]
• Antoni Jackowski, Zmarł Profesor Krzysztof Ludwik Birkenmajer. Polskie Towarzystwo Geograficzne, 2019.